11 Eylul ve ben: Bir kişisel değerlendirme

11 Eylül'de Pentagon

Aslında 11 Eylül’ün politik değerlendirmesini yapmaktı niyetim. Fakat oldukça yakından izlediğim bu trajediyi değerlendiren bir kimse olarak kişisel duygularımdan arınmış bir tahlil mümkün olmazdı. Sadece birkaç cümle ile geçiştirmek istediğim 11 Eylül-sonrası kişisel muhakemem bir yazıya dönüştü. Bu kısa kişisel hikâyenin yârin buraya koyacağım politik tahlili üreten halet-i ruhiyenin biraz olsun tanınmasına ve dolayısı ile daha nesnel değerlendirilmesine imkân vereceğini düşündüm.

11 Eylül dünya tarihinde addedildiği gibi benim özel hayatımda da bir çeşit dönüm noktası oldu. Çalıştığım ofis Pentagon’dan birkaç yüz metre uzaklıkta idi. Olaydan birkaç ay öncesine kadar oturduğum ev daha da yakindi Pentagon’a. Olay anında iş yerinde olsa idim mutlaka gürültüyü duyacak ve havada toz-duman bulutunu görecektim. Ama değildim. Patent Ofisi’nde elastik çalışma saatleri uygulandığı için ise sabah saat 5 ten 10.30’a kadar herhangi bir zaman gitme lüksümüz vardı. Bende bunu son dakikasına kadar kullanır, hatta onu dahi zorlardım çoğu zaman. O gün işe gitmeden önce evde TV’de duydum olayı. Federal dairler kapatılmış olduğu için işe gitmeme gerek te kalmadı o gün. Olmasa idi dahi eminim izin kullanıp o gün ise gitmezdim, bakışların üzerimde olacağı korkusu ile.

Olayı müteakip dönemde hayatımda önemli değişiklikler oldu. İş yerinde, toplum içine çıktığımda daha fazla fark edilir, arkamı kollar oldum. Özellikle eşimin başörtülü olması zaman zaman dikkat çekiyordu veya bende böyle bir intiba uyanıyordu. ABD’deki Müslümanlar için hayat gittikçe zorlaşıyordu. Daha önceden alıştığımız ve tabii hakkımız kabul ettiğimiz bazı hürriyetlerin kıymetini daha iyi anlar olmuştuk. Bu “şüphe edilen” veya “istenmeyen kişiler” olma durumu lokantadaki servisten havalanandaki “profiling”e (Müslüman görünüşten veya isimden dolayı diğer yolculardan farklı muameleye tabii tutulma) hayatın her safhasında gösteriyordu kendisini. Arabamın dikiz aynasından asılı bir ayet-i kerime yazılı boncuklu küçük bir levha olması arabanın bir cisim ile çizilmesine sebebiyet vermiş olmalı idi. Cuma’ya gittiğimizde park yeri sıkıntısından dolayı cevre sokaklara her park edişimde ceza yer olmuştum, birçok başkaları gibi.

11 Eylül’den bir iki hafta sonra ilk kalp krizimi geçirdim ve sonra üçlü bypass ameliyatımı. Kısa sure sonra esim Harvard Üniversitesi’ne gitti mastır için ve yalnız kaldım bu zor dönemde. Politika ile özellikle de İslam-Batı iliksileri konusu ile yakından ilgilendiğim ve bu gerek Amerika’daki Müslüman cemaati gerek büyük İslam dünyasının sorunları ile bir aktivist olarak ilgilendiğim için, tabiatı ile trajedi sonrası iş ve sosyal hayatimin bütün veçheleri nasibini aldı bu histerik atmosferden. Oysa gerek iş yerimde gerek toplum hayatında birçok Müslüman’a göre oldukça rahat olmam gerekirdi. Hava alanlarında dahi profiling’den fazla nasibimi almamıştım; didik didik aranma, soyulma durumları olmamıştı. Zaman zaman bazı uzaktan laf atmalar, bana duyurararak Müslümanlar veya İslam hakkında ileri geri söz etmeler falan olmuştu, ama tanıdığım ve tanımadığım pek çok Müslüman’ın maruz kaldığı ev basmadan, terörist şüphesi ile içeri alınmaya kadar giden muameleyi göz önüne alarak buna şükretmeli idim.
Fakat hassas yapım ve kollektif politik tavırları kişiselleştirme eğilimim, beni paranoyak bir halet-i ruhiye içerisine soktu. Asansörde karsılaştığım bir kimse basını öbür tarafa çevirdiğinde veya lokantada iyi servis yapılmadığında “acaba Müslüman olduğumuzdan dolayı mı” sorusu şüphesine kapılıyordum. Kısacası, hayat ayni değildi, çok değişmişti. Bu beni daha fazla içeri kapanmışlığa ve müdafaa moduna itiyor ve inançlarım ve politik değerlendirmelerimi daha biliyordu.

Hastalığımdan dolayı birkaç ay işten uzak kaldım. Döndüğümde de ağzımın tadı kaçmıştı. Eskisi kadar rahat değildim. Daha önceki dört yıl üst üste ustun başarı plaketi almıştım ve o yıl da alsa idim, bulunduğum pozisyonda alınabilecek en yüksek başarı belgesi olan bronz madalyayı alacaktım; Ama işten epeyce soğuduğum için üretimim düştü ve madalyayı kaçırdım. Ondan sonra göstergeler hep aşağıyı gösterdi. Bir gün asansörde Yahudi olduğunu bildiğim ve eşcinsel olduğu herkesçe bilinen bir vatandaş yanındaki üçüncü kişiye “İslam barış dini diyorlar; değil!” şeklinde başlayan bir tezviratta bulunduğunda çok ağır gelmişti bana. Sanki gerek onun gerek asansördeki diğer herkesin gözleri bana yönelmişti.

Kader ağını örüyordu. Bu süreç sonunda bir gün ofiste çalışırken radyoda duyduğum bir Yahudi muhabirin New York’ta Müslümanların bir yürüyüşünden bahsederken “bunlar beşinci kol. İçimizdeki düşman” mealinde ifadeler kullanması ile benim için sonun başlangıcına ulaştı. Çoğu zaman yaptığım gibi gene ofisteki e-posta ile radyo istasyonuna bir dinleyici e-postası döşendim. Muhabirin nesnellikten yoksun olduğunu ifade etmekle kalmadım Yahudiler için hoş olmayan ifadeler de kullandım. Daha önce İslam, Müslümanlar, Türkiye, Türkleri ilgilendiren pek çok konularda, çeşitli medya kuruluşlarına, politikacılara, STK’lara gerek e-posta gerek telefon yoluyla protesto veya desteğimi yüzlerce defa ifade etmiştim, katılımcı demokraside kişisel hak telakki ettiğim ve bunlarla bir değişikliğin parçası olduğuma inandığım için. Bu benim için bir çeşit oy kullanmak idi. Yahudilerin Batı toplumlarında elde ettiği olağanüstü gücün en önemli araçlarından birinin bu metod ve arkasındaki “sen de sayılırsın” düşüncesi olduğunu biliyordum. Ama fazla ihtiyatsız davranmışım. Ofisteki e-posta adresimden çektiğim posta, “işgüzar” program yapımcısı tarafından, bir dinleyici protesto iletisine yapılmayan bir muameleye tabi tutuldu. Eski Kongre üyesi olan patronuma ulaştırıldı ve hakkımda soruşturma açıldı. Karar verici hanim da beni temsil eden avukat ta Yahudi idiler; özellikle öyle seçmiştim avukatı. Sonuçta bir hafta işten uzaklaştırma ile “kurtuldum” ama yönetim gözünde de mimlenmiştim. Olay muhtemelen gizli veya gizli sicilime de geçmişti.
Bu sonraki dönem daha çekilmez yaptı benim için. Eşimle yaşadığım ve sonunda ayrılmakla noktalanacak ailevi problemler, iş yerindeki bu stresler, kötüleşen sağlık durumu ve yukarda bahsettiğim ABD’deki İslamofobi histerisini kişiselleştirmem sonuçta kaldırabileceğimden fazla geldi ve ani bir kararla işi bıraktım ve kısa sure sonra yurda döndüm.

YARIN: 11 Eylül, öncesi ve sonrası