Bir “dindarın” Ahmet Altan’a cevabı

Ahmet Altan ABD Başkonsolosluğu terörünü tahlil eden yazısını dindarları “içtenlik, merhamet ve masumiyet” testine tabi tutuyor şu satırlarda:

”..saldırı, Türkiye çok kritik bir noktadayken gerçekleştirildi. Onun için her şeyi kuşkuyla karşılamak gerekiyor.
Polisleri öldüren bu kanlı ve ahlaksız saldırı belki bir gün aydınlanır.
Ama bizim cevap bekleyen daha büyük bir sorumuz ve sorunumuz var.
Bu dört kişi “Müslümanlık” adına cinayet işlediler, onları oraya gönderenlerin amacı ne olursa olsun, o dört kişi oraya “din” adına gittiler.
Peki, Müslümanlık böyle bir şey mi?
Din bu mu?
İnsanları öldürmek mi?
Cinayet işlemek büyük bir günahken, cinayeti işleyenler Müslüman olunca, bu günah “sevaba” mı dönüşüyor?
Eğer biz bu ülkede hep birlikte demokrat ve özgür bir sistem kuracaksak, dindarlarımızın bu sorulara gür bir sesle cevap vermesi gerekiyor bence.
Ben bu ülkede demokrasiye doğru giden yolda “dindarlara” büyük görevler düştüğüne inanıyorum.
Bize gerçek demokrasiyi getirecek olan en önemli güçlerden biri dindarların içtenliği, masumiyeti ve merhameti.
Bu içtenliği, masumiyeti ve merhameti dile getirmek de, benim gibilere değil, gerçek dindarlara düşüyor kaçınılmaz olarak.”

Usül gereği önce Altan’ın sorusuna cevap verme rüştümü takdim edeyim. Laikçi, ateist veya agnostiğin dindarıyım. Bu tavsif çoğunlukla vicdani davalarımın birçoğunun dindar Müslüman’ın mağduriyetini de içermesindendir. Özellikle Batı’daki İslam-terör ilişkilendirmelerine İslam’ın terörü lanetlediğine dair ayetlerle cevap verenlerden olmayışım ve birçok dindara göre dahi “radikal” duruş sergilemem Altan’ın sorusunu cevaplanma rüştümü ispat için yeterlidir sanırım.
Altan’ın yazısındaki bir iç çelişkiye işaret edeyim öncelikle. Yeraltı dünyasındaki karmaşık ilişkileri, teröristin ne ve kim adına hangi motiflerle hareket ettiğinin belirlenmesinin güçlüğüne işaret etikten sonra “Müslümanlık adına cinayet işlediler” hükmüne varıyor! Ben de ‘Bu saldırı, Türkiye çok kritik bir noktadayken gerçekleştirildi. ….. her şeyi kuşkuyla karşılamalı’ diyen Ahmet Altan lütfen geri dön!” demekten kendimi alamıyorum.

Bu tavır maalesef ne ona özgü ne Türk aydınlarına. Özellikle 11 Eylül sonrası dünyasında Batı’da nominal Müslüman dahi “masumiyeti ispatlanana kadar suçlu” muamelesinin değişik derecelerde muhatabı olmuştur. İyi bilirim müşahhas tecrübe ve gözlemden potansiyel, kollektif ve bağlantı yoluyla suçluluk kıstasları ile altına girdiğiniz zanna karşı verdiğiniz İslam’ın barış dini olduğu, terörü lanetlediğiniz dindar hatta Müslüman dahi olmadığınız savunmalarının yeterli olmadığını.

Türkiye Müslümanları da hiç yabancı değildir bu tür sınavlara. Onları bu teste tabi tutan ilk demokrat ta değil Ahmet Altan. Örneğin ahlaki omurgalı yazar Gülay Göktürk dahi benzeri bir litmus testi uygulamıştı dindarlara. Ona göre kızları gayrimeşru çocuk yapmaya teşvik ettiği için Oktay Ekşi’nin Konsey’inden uyarı cezası alan Ece Temelkuran’ın ifade hürriyetini öncelikle dindar medya savunmalı idi. Kendisine bunun bir dindarın kendisini inkâr etmesi anlamına geleceğini ve ifade hürriyeti savunma konusunda Temelkuran’ı Ekşi’ye karşı savunmanın garabetini işaret ettiğimde bunun ilkesel bir gereksinim olmadığını ama içinde bulunduğumuz konjunkurde laikçilerin paranoyalarından dolayı böyle bir zaruretin doğduğunu savunmuş idi. Altan da benzer tarzda dindarlar üzerinden yaşanan kırılmanın öncelikle onları bu sınava tabi tutmasının sebebi olarak sunuyor. Ertesi günkü yazısında “İslam’da adam öldürmek sevap mı” sorgulamasından(!) vaz geçip demokrasi samimiyetine indirgemiş meseleyi. Demokrasi mücadelesinin başarısı için dindarların da aktif ve içten katılımcı olduğu bir birlik veya “koalisyonun” şart olduğu tespitine katılıyorum ama Altan’ın kafasında dindarların bu koalisyonun zayıf halkası yapan mesnedi hala kavrayamadım. Sosyal bilimler diye bir bilim sahası varsa yakın tarihten objektif verilerle konuşalım. Terör ve demokrasi mücadelesinde herkesin sicilini objektif olarak yan yana koyalım sorgulamadan önce.

Bu ülkenin dindarı Menderes asıldığında tepki verdi de Deniz Gezmiş asıldığında mı “bana değmeyen yılan bin yıl yaşasın” dedi?

“Kutsal Devlet” İslami yasakladığında direnmeyen toplum kesimleri aynı Devlet Kürtlüğü yasakladığında da aynı tepkiyi verdi. Kürtleri “din kardeşi” İslam’ı “çimento” olarak gören kesimin empati özürlülüğünde ilk sırayı almadığı fikrini Kürtlerin de büyük bölümünün paylaştığını seçim sonuçları gösterdi. Biz 70’lerde bizim birkaç arkadaşımızı da öldüren solcu ve ülkücülere dahi cevap vermedik. Partilerimiz kapatıldığında da sessiz kaldık. Nedir bu “kendine demokrat” ve şiddet suçlamasının mesnedi, laikçilerin paranoyalarına benzer bir takıntı değilse?

Evet demokrasi mücadelesi dindarlar dâhil tüm toplum kesimlerinin davayı ilkesel olarak sahiplenmesi ile kazanılabilir. Ama “ısıtılan suda haşlanan kurbağa sendromu” tüm kesimler için varittir. Bu ülkenin bir demokratik refleks tarihi yazıldı da bir tek dindarların sayfası mı boş kaldı?

11 Eylül sonrası Batı’da “Establishment” in Müslüman’ı kolektif suçlu olarak tanımladığını söyleyebiliriz. Boşuna demedi E. Özkök ellerini oluşturarak “Danıştay cinayeti Türkiye’nin 11 Eylülüdür” diye. Ama Batı’da dahi pek çok entelektüel “kök nedenler” diyor “devlet terörünü” sorguluyor. Bu küresel asimetrik savaşta güçlünün “güç caiz kılar” kuralına uygun terör tanımına da itiraz ediyorlar. Nobel Barış ödüllü Başpiskopos Desmond Tutu BBC’de teröristin bize “acı çekiyorum! Lütfen! Bir hiç muamelesi gördüm şimdiye dek. Beni fark ediyormusun, beni duyuyormusun” dediğini söyledi örneğin.

Ezcümle, terör konusu öyle “Müslüman öldürünce sevap mı oluyor” türü sığ, alaycı ve retorik bir soru ile geçiştirilemeyecek kadar çok boyutlu, derin ve karmaşık.

Altan’ın sorgulaması ABD’deki azılı İslamofob Anne Coulter’ın neoconlar tarafından dahi kınanan “Bütün Müslümanlar terörist olmayabilir ama bütün teröristler Müslüman’dır” faraziyesi üzerine makul karşılanabilir.

Dünyada “İslami terörün” grafiği ile Müslüman ülkelerin maruz kaldıkları malum saldırılar arasındaki lineer ilişki ortada iken ve daha da önemlisi Türkiye’de dindar kesim –diğerlerinin aksine- şiddeti bir hak arama metodu olarak reddetmiş iken böylesi sathi ve retorik bir sorunun “koalisyonun önemine inanan” cesur bir demokrattan gelmesi üzücü. İnsan “acaba Altan hala Radikal’e Taraf’ın ‘dinci gazete’ olmadığını ispatla mı meşgul” demeden edemiyor.