Gene o kirli kelime: Uzlaşma

Yıllar önce ABD’de bir ufak uyuşmazlıktan mahkemeye gitmiştim. Karşı tarafın avukatı vardı, ben kendi avukatlığımı yapmıştım. Yüzde yüz haklı olduğumdan emindim. Hakim lehime karar verdi ama davalıya da hiç hak etmediği bir şeyler vererek. Bunun üzerine sinirlenip hakime “aradaki farkı ikiye bölme bir adalet dağıtma şekli değildir” dedim. Tabii bir faydası olmadı ve sonuçta davalıdan kazandığım parayı da tahsil edemedim, ayrı mesele. Ama şu her uyuşmazlıkta bir orta yol bulma yaklaşımı oldum olası kafama yatmamıştır. Haliyle “uzlaşma” kelimesi de kelime haznemin favorilerinden değildir. Doğru ve yanlışın, iyi ve kötünün o kadar belirlenemez olduğu, en yaygın rengin gri olduğu, önümüzdeki hemen her tercihin bir ahlaki ikilem içerdiğini düşünenlerden olmadığımı telif hakkı şahsıma ait “şeytan gri alanda yaşar” sözü ile ifade ettim.

27 Mayıs 1960′ın aksine 28 Şubat bir nevi uzlaşma idi. “Şunlar şunlar yapılacaaak yap, yoksa…” dedi üniformalı haydutlar. Bizimkiler de “yoksa” tercihini seçtiler, Menderes’i hatırladıkları için olsa gerek.

A.N. Sezer de Demirel ve daha kötü (!) alternatifler arasından gene zamanın Fazilet Partisi’nin de oyları ile seçilen “uzlaşma adayı” idi. Bu şekilde şerrin ehveninin olmayacağını bilmeyenlerimiz de öğrendi.

Son Cunhurbaşkanlığı Seçimi’nden önce, Karargah-Medya-Yargı şer üçgeni üzerinden çabaları yetersiz kalınca bu defa “uzlaşma” kelimesi mantra yapılmış idi hatırlarsanız. O zaman bende “uzlaşma” dan yanaydım, ama mastar şekli değil negatif emir kipi, yani Uzlaşmayın! (Bkz. Uzlaşma! (I) ve Uzlaşma! (II).

Ve sonunda, demokrasilerde nihai hakem olan millet uzlaştırdı tarafları.

Şimdi Meclis’te grubu bulunan bütün partilerin mutabakatı ile geçmiş Türk Ceza Kanunu’nun iki maddesinde AB Uyum Yasaları çerçevesinde yapılan değişiklik ile askerin de sivil mahkemelerde yargılanmasına imkan sağlayan kanun değişikliği Cumhurbaşkanı’nın önünde. Teklife el kaldıran, CHP’nin Başkanı, Ergenekon’un Avukatı “bizi kandırdılar, naapyım, oynamıyorum” diyor utanıp sıkılmadan. Bu iddia doğru ise adama derler: siz embesil misiniz? Metni okumadan mı el kaldırdınız, kafanız mı basmadı bir kaç basit cümlenin manasına? Yalan ise vintage Baykal Baykallığını yapıyor derler. Gururla “kandırıldık” diyen Baykal aynı konuşmada kendisnden emin, şeytani bir gülümseme ile “bakarsınız Cumhurbaşkanı 2 saate ikna edilir ve geri gönderir” dedi. Üniformalı iyi çocukların MGK toplantısında CB ve Hükümet’e geri çeviremeyeceği bir teklif yapacağından emindi. Sonuç en az şu ana kadar istediği gibi çıkmayınca “MGK Bildirisi bizi tatmin etmedi” dedi. Bir 27 Nisan Muhtirası daha bekliyordu belli ki. Birileri söz mü vermişti, yoksa kendini buğday ambarında gören aç tavuk psikoljisi mi idi bilinmez.

Şu an itibarı ile Meclis’ten çıkan yasa hala CB’nın önünde. Belli ki “iki saatte” ikna edilememiş. Lakin burada bazı kanun tekniği incelikleri devreye giriyor. Şu bir gerçek ki CB Gül imzalasa dahi AYM’deki iyi çocuklar, “AKP ve Gülen Cemaati’ni Bitirme Planı” nın altında ıslak imzası olmayan Albay Dursun Çiçek’i salıveren yargıçlar kadar hazır bekliyorlar görevlerini ifa etmeyi. CB’nın hukuki detayları ince eleyip sık dokuması onlara fırsat verebilecek bir açık olup olmadığından emin olmak için. Öyle görülüyor ki GK Başkanı ve Kuvvet Komutanları’nın nerde yargılanacağı konusunda yoruma açık bir “ucu açıklık” söz konusu. Yani bir maddeye getirilen değişiklik diğer bir madde ile tam uyuşum içinde değil.

Hasılı, Cumhurbaşkanı’nın tereddütünde Baykal’ın duası doğrultusunda GK’ın gene haddini aşıp “Anayasa’ya aykırıdır” fetvası vermesi değil , kendi hukukçularının incelemesi sonucu ortaya çıkan bu kanunlararası iç tutarsızlık meselesi.

Eğer bu durum olmasa idi, CB’nın yasayı veto etme ihtimalini ben de “uzlaşma” , yani Asker ve vesayetçi güçlere taviz olarak yorumlar idim ve Nabi Yağcı’nın aşağıdaki yazısında söylediklerine katılır idim. Madem mimimi koydum, ana fikrini paylaştığım yazıyı sunayım:

**********************

Uzlaşmayın beyler
Nabi Yağcı
Taraf
Ve siz, medyadaki bay ve bayanlar, kavga eden çocukları ayırmaya uğraşan çokbilmiş büyükler gibi uzlaşma çağrıları yapıp durmayın. Bir kez başıma gelmişti. Alt alta üst üste kavga eden iki çocuğu güçbelâ ayırmış, en saldırgan olanını sıkıca tutmuştum; çocuk “Amca, yav, niye beni tutuyorsun, paramı çaldı” dediğinde öbürü çoktan kaçıp gitmişti. Cebimden çıkarıp para vermiştim çocuğa. Belki de ikisi anlaşıp beni tokatlamışlardı, kim bilir? Siz siz olun, iki tarafı da sıkıca tutup, önce kavganın nedenini iyice bir öğrenin.

Şimdi bütün gözler Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’de. Her bir yandan “Uzlaştır, uzlaşma formülü bul” baskıları yapılıyor. Bakalım, Sayın Gül, “uzlaştırıcı cumhurbaşkanı olma” cazibesine kendini kaptıracak mı? Umarız kaptırmaz. Kendisinin nasıl seçilmiş olduğunu unutacağını sanmıyorum. O zaman da “uzlaşma” çığırtkanları aynı şeyi söylüyordu. Günlerce yazdılar, söylediler; “Gül değil, uzlaşma ile başka bir cumhurbaşkanı adayı bulunmalı; uzlaşma, şart.” Olmadı dünyanın sonu mu geldi? Evet. Bir şey oldu.

Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanı seçilmesi vesayet rejimini çözen en önemli tepe noktalarından biri, belki de en önemlisi olmuş ve ilk kez ilâhların dediği olmamıştı. Dahası, eşi başörtülü bir cumhurbaşkanı Çankaya’ya çıkmıştı. Bu durum öylesine gözü kara tepkilere neden oldu ki, Ergenekon örgütlenmesi artık dörtnala ve fütursuzca adımlar atmaya başlayarak kendini ele verdi. Cumhuriyet mitingleri yapıldı. “Çankaya bizim” sloganları atıldı. Oralardan buralara geldik.

Şu sıralar en çok işittiğimiz dokunaklı söz, “kurumları yıpratmayalım beyler” sözü. “İttirmeyin düşeriz” diyorlar. Hangi kurumlardan söz ediliyor, hangi kurumların yıpratılmaması isteniyor? Ordu ve Yargı. Son günlerde yaşananlar bu kurumları neyin yıprattığını görmek için iyi bir laboratuar oldu. Örneğin çift başlı yargıyı eleştiren bizler mi orduyu, yargıyı yıprattık yoksa bu çift başlılığın kendisi mi yıprattı?

Ayrıca, unutmayalım, siyasi gündemimiz nedeniyle askerî-sivil yargı meselesi öne çıktı, oysa başlıbaşına “Yargı reformu” diye bir meselemiz yok mu? Yüksek yargı vesayetçi kararlar almıyor mu, bu yönde demeçler verilmedi mi? Örnekler vererek malumu ilama gerek yok.

Parlamenter rejimde en yüksek kurum neresidir? Parlamento değil mi? Kurumlarımızı yıpratmayalım diyenler nedense TBMM’nin yıpranması konusunda dut yemiş bülbül kesiliyorlar. Oysa yıpranmaması için en önce ve en fazla dikkat kesilmemiz gereken kurum TBMM’dir. Ülkemizde ise en çok, her on yılda bir yıpratılan kurum yine bu kurum yani TBMM’dir. Üstelik bugün yıpratmayalım denilen yüksek yargı eliyle oluyor bu yıpratma. En son Anayasa Mahkemesi’nin anayasa değişikliği ile ilgili yasayı iptal kararında olduğu gibi. Bu kararla TBMM’nin anayasayı değiştirme yetkisi neredeyse elinden alınmıştır. Çok “saygın” hukukçularımız ortalara düşmüş, “bul karayı al parayı” anlayışı ile 367 formülünü icat etmişlerdi.

Bir ülkenin tepeden tırnağa demokratik reformlara yani köklü değişime ihtiyacı varsa bunun anlamı en önce tepedeki devlet kurumlarının artık zamana yanıt veremedikleri için yıpranmış olmalarıdır. 1940’ların otomobillerini bugünün hızlı otobanlarında kullanmak gibi, artık demokratik işlevlerini yerine getiremez derecede eskimiş olan siyasi, idari, hukuksal kurumları hâlâ kullanmaya devam ederseniz ortaya çıkan anomaliye yıpranma da demezler, çürüme, dökülme derler.

Adını doğru koyalım. 1930’ların vesayetçi devleti tepeden çözülüyor. Vesayet denince yalnız asker akla gelmemeli, asker de içinde yüksek bürokrasiden söz edilmekte. “Askerî-Bürokratik Vesayet Rejimi” tanımlaması bu oligarşik yapıyı, yani seçkinci-azınlık yönetimini çok iyi anlatmakta.

Bu çözülme, küresel değişimin ve gelişen küresel, evrensel insan hakları hukukunun doğurduğu nesnel bir süreçtir. Diğer yandan AB’ye uyum çabaları da artık kendi mantıki sınırlarına dayandı. Çerçöpü uyumlaştırma yetmez. Ya çoğulcu katılımcı yeni bir demokrasiyi inşa edeceğiz veya 1930’ların oligarşik rejimine geri döneceğiz; yani bir “restorasyon rejimi” inşa edilecektir ki, bunun adı faşizmdir.

Ergenekon davası Fırat’ın öte yakasına geçti. Her gün yeni faili meçhul cinayetlerin kanıtları ortaya çıkıyor. Ne olacak, bunlar toprakla mı örtülecek yeniden? Yeraltından çıkan cephanelikleri hiç yokmuş gibi unutabilecek miyiz? Çift başlı yargı sürecek mi?

Türkiye’de toplum olarak ilk kez ülkenin temel bir sorununu siviller olarak kendimiz çözme ve geleceğimize yani kendi kaderimize kendimiz karar verme şansını yakalıyoruz. Bu nedenle Ergenekon Darbe Örgütü ideolojisi ve vesayetçi siyasetle, çoğulcu, katılımcı demokrasi talepleri arasında uzlaşma söz konusu bile olamaz. Olmamalı. Dün tarih baba beceriksizliklerimiz nedeniyle bize belki acımıştır ama şimdi beceremezsek ayıplar.

Zamanın bizi çağırdığı yerde demokrasi için artık dik durmasını bilmeliyiz.
***********************
PS: Yazı başındaki genel yorumumda Nabi Yağcı yazısının ihmal ettiğni düşündüğüm veya “mim koyduğum” nokta üzerine bir ilave.

O mim sadece CB’nın içinde bulunduğunu düşündüğüm tereddütle ilgili idi.

Ne “veto etsin” demek ne de “imzalasın ama tavsiye niteliğnde mim koysun” demek idi. Sadece CB muhtemelen AYM’nin zaten kullanabileceği bir maazereti ortadan kaldırma düşüncesi tereddütün nedenidir demekti.

VB’nin yorumundaki fikri ben de paylaşıyorum. Nasıl olsa AYM’deki hukukun ırzına geçme sabıkalı, kararlarını karılarının telefon lobisi dahil bilumum gayreimeşru yöntemle verdikleri tescillenmiş, yetki gaspı ile kendilerini gayrimeşrulaştıurmış taife verecekleri kararda bir teknik hata veya “ucu açıklık” bulmaya ihtiyaçları yok. CHP-Asker iktidarının öyle istemesi yeterli.

O zaman CB için doğru olan: Biraz önce bir TV kanalında Gülay Göktürk’ün söylediği:

Bırakın Baykal götürsün AYM’ye ve bırakın AYM de askeri vesayeti azaltan bir kanun değişikliğni geri çevirsin.

Bırakın onların kara siciline bunlar da geçsin. Kendi psilikleri içinde boğulsunlar. Baykal da bunu sezdiği için “CB veto etsin” diye dua ediyor. Sicilinden silemeyeceği bir leke daha istemiyor uyanık.

Bu da bir ilerlemedir. Artık asker direkt darbe dışı yöntemlerle vesayetinin devamı için çalışıyor. CHP de artık dünyaca tescillenmiş darbeder, faşist görünümümnden rahatsız. Ona şemsiye sunmayalım. Orta yerde çırıl çıplak kalsınlar.

Imzalayın Sayın CB.