Archive for the ‘Bir zamanlar Türkiye’ Category

1 Nisan, 2009’da düştüğüm notlar yeniden:
che1muhsin-2 gezmis metin-yuksel2Muhsin Yazıcıoğlu, Metin Yüksel, Deniz Gezmiş ve Ernesto Che Guavera isimlerini bir arada zikretmeme kızanınız varsa ben masumum! Kabahat Yeni Şafak yazarı Saih Tuna’da. Ahmet Yıldız için kızan olmayacağından eminim. Zira o pek bilinmez. Birazdan tanıyacaksınız bu “anti-kahramanı” da.

Ernesto ile yolumuz pek kesişmedi. Hatta herkesinki gibi üstünde onun resmi olan bir tişörtüm dahi olmadı.

Diğer üçü ile kesişti farklı nisbetlerde.

Deniz Gezmiş’in annesi Mukaddes Hanım ablamın ilk okul öğretmeni idi.
(daha&helliip;)

Reklamlar

Read Full Post »

Dersimin kayıpkızlarıÇocukluğumda hafızama yer etti bahsedeceğim karakterler ve hiç çıkmadılar.
Birincisi, doğduğum köy, Sivas’ın Yıldızeli İlçesi, Kavak Köyü’nden.

Çocukluğumda yaz tatillerinde babamdan yalvarıp yakararak izin koparıp, bir kaç günlüğüne gidebildiğim Köy’de bir aile yaşardı. Evlerine de gitmiştim bir defa. Muhtemelen köyün en temiz, düzenli hatta diğerlerine kıyasla en modern evi idi. Ailenin hali vakti yerinde idi köy ölçeğinde. Akranım sayılabilecek iki oğulla tanışmıştım.Sanıyorum ikisi de öğretmen oldular. Aklı başında, düzgün kişiler olarak yer etmiş hafızamda.

Ama neden bu aile için, arkasından “gavur” veya “Ermeni”diye bahsederlerdi?
(daha&helliip;)

Read Full Post »

Yaş-3.5- 12
(daha&helliip;)

Read Full Post »

Sadece tanınmış ağızlardan çıkan mesajlar değil onlara verilen tepkiler de aynamızın bir parçasıdır.

Güncel örnek: İslam Fıkhı profesörü, yani konuştuğu konuda fetva verme ehliyetine sahip bir kişi bir yorum yapıyor tesettürlü kadın ve topluma açık yerlerde sigara içme konusunda. İfade seçimi tabii ki tartışılabilir ama mesaj yanlış mı?

Onun yorumundan çok verilen tepkiler ve tepkilerin geldiği yerler toplumun değerlerinin, İslami-ahlaki-kültürel vasatın nereden nereye geldiğinin bir göstergesi rolü gördü fakir için.

“Laik”(!?) çevrelerden çok İslami-mütedeyyin-muhafazkar, AK Partili (dilediğinizi seçin) kadınlardan gelen tepkiler tabii ki özellikle bilgilendirici idi. “Edep ya hu” çeken (bu AK Partili değil herhalde, teslim edelim) dahi çıktı hem de baş-örtülü! Edep verdiği kimse Hayreddin Karaman. Herhalde yaşlandık; bir baş örtülülüğünden dolayı “İslamiliğini” isbatlamış bacı (tabii “mütftünün karısı” rolü oynamıyorsa)bir İslam Alimi’ne “edep ya hu” çekmesi gençlik yıllarımda hayal edilebilirin ötesinde idi. Ve gençlik yıllarım Müslümanlar’ın “öz yurdunda garip, öz vatanında parya” mumalesi gördüğü yıllardı.

Bu cesaretten Erdoğan-AK Parti’ye çıkan mesaj: Sahi muhafazakarlaştı mı toplum? Hangi ölçülerle? AK-Partilileşme muhafazakarlaşma mı? Bu bağlamda sıkça kullandığım bir ifadeyi tekrarlamalıyım: Çanakkale-Kurtuluş Savaşlarımız’ı kaybetseydik ne olurdu acaba? Allah göstermesin Nişantaşı’nda Türkçe isimli mağaza bulamazdık!

Kazandık ama ne olarak çıktık savaştan? Sahi kazanmak nedir? Tekrar Sabah -Hürriyet kıyaslaması örneği. Hangisi hangi kültürü, değerleri pompalıyor? Marslı biri okusa farkı anlar mı?

Laiklere çıkan ve muhtemelen onları rahatlatan (rahatlatmıyorsa eblehler)mesaj: Ilımlı İslam Projesi çoktandır meyvelerini veriyordu. Artık korkulacak hiç bir şey kalmadı! Onlar da sizden.

Biz şimdi Hayreddin Karaman’ın sigara ve tesettürlü kadın mesajına geçelim (daha&helliip;)

Read Full Post »

köylü2şehirli
Şehirli -köylü, Cumhuriyet’in kuruluşundan beri lisanımızda yaygın kullanımdaki kod-kelimelerdendir.
Kod olmasına koddur ama tek kodlaması yoktur. En geniş manada bilgisiz, görgüsüz şehrin adab-ı muaşeretini bilmeyen, kültürel olarak zayıf kalmış tipidir “köylü” ve zıddı da şehirli. Kodlama farkları modayı iyi takip etmeyen, muhafazakar, mazbut, mutaassıp kimselere “köylü” deme şeklinde de tezahür eder kendinden menkul “beyaz Türk” Kahverengiburunlubeyazeskikaptan (nam-ı diğer başkıro) türü tiplerde.

Ama kavram veya metaforun normatif bir karşılığı vardır. Köyde nisbeten kuralların az olduğu (trafik, bilimsel, kültürel faaliyetler, telekomunikasyon, modernitenin diğer nimetleri ) insanların hızla şehre göç etmesi gerçeği şehirde bir takım uyum sorunları yarattığı ve çoğunluk haline gelince şehrin kurallarını değiştirmesi veya kuralsızlığı geçerli kural veya “racon” yapması gibi bir sosyal sorunla karşı karşıyayız. (şimdi Ankara’ya sokulmayan Aşık Veysel, Kızılay’a sokulmayan ”memleketin efendisi” konularına girerek sadedden uzaklaşmayalım).
(daha&helliip;)

Read Full Post »

Öncelikle not edelim ki  bir siyasi liderin diplomalı veya diplomasız oluşunun onun rütbe-i aklı,  yönetim kaabiliyeti ile zerre miskal alakası olmadığı bizdeki ve dünyadaki, bu günkü ve tarihteki örneklerle sabittir. Ziya Paşa’yı bir kelime çarpıtırsak “Ayinesi iştir kişinin diplomaya bakılmaz/ Kişinin görünür rütbe-i aklı eserinde”.

Ama olayın doğruculuk, yalancılık boyutu halkı ilgilendirir. Şu da herkesin bildiği sırdır ki insanlar, mevkiler, makamlar, menfaatler elde etmek için yalan söylerler veya büyük abartmalar yaparlar. Örneğin birisi yurt dışında kötü bir okuldan diplomalı ise “Oxford’da İngilizce kursuna gittiği” ‘ni yazdırır CV’sine, biosuna, Ekşi Sözlük’ten, Vikipedi’sine kadar. Doktorlar ABD’de Harvard’ın hastanesinde “ameliyat seyretim ve ücretsiz laborantlık yaptım” demez. “Harvard’da bilimsel araştırma yaptım” der. Veya Özal’ın “bilgi ve görgülerini arttırsınlar” programı ile her kaymakamı altı ay ABD’ye göndermesinden istifade edenler bunu “ABD’de kamu yönetim üzerine araştırma inceleme” vs diye takdim ederler ve işe de yarar. Neyse, anladınız.

Üniversiteler, Akademiler, Yüksek Okullar

1982’de Kenan Evren’in son verdiği dönemde yüksek öğrenim kurumları üniversitelerden ibaret değildi. Üniversiteler yanında akademiler, yüksek okullar ve münhasıran orta lise öğretmeni yetiştiren eğitim enstitüleri vardı (İlk okul öğretmenleri lise dengi öğretmen okullarından). Mesela Gazi Üniversitesi  Gazi Eğitim Enstitüsü idi. Önceleri 2 yıllık olan bu öğtretmen mektebi sonradan 3 yıla çıkarılldı (sanıyorum 1970 civarı). Bunlar üniversite dengi değildi ve ayrı sınavla öğrenci alırdı.. “Akademiler” dört yıllık idi (Yıldız Mimarlık Mühendislik Akademisi örneğin- evet bu günkü Yıldız Üniversitesi). (daha&helliip;)

Read Full Post »

SivaseskiÖnce idrak etmek üzere olduğumuz mübarek Ramazan ayının tüm Müslümanlar için hayırlara vesile olmasını dilerim.

Nedendir bilmem aklıma bu hatıra geldi, belki  Ramazan’ın infak (fukaraya yardım) ve yokluk içindekilerle empati ayı olması ile alakalıdır; ama hatırladıkça gülümsetir ve düşündürür fakiri.

Sivas’ta geçen çocukluğumuzda insanlar bu güne göre epey fakirdi ve modernitenin nimetlerinden yoksun idik. Örneğin, doğal gazı bırakın kalorifer dahi yoktu. Az sayıdaki apartmanlar dahi soba ile ısınırdı. Hal böyle olunca, herkes kış gelmeden odununu kömürünü alırdı. Odun çoğunlukla kütükler halinde gelir, evlerin önünde veya varsa bahçesinde oduncular  veye gücü yeten ev sahibi tarafından kırılır sonra odunlukta depolanırdı.

Hatıram bizim evin yarısında oturan kiracının bir odun kırma tecrübesi ile alakalı. Ben de onlara yardım ediyordum, sobaya sığacak büyüklükte kırılmış odun parçalarını odunluğa taşımakta. O sırada bir dilenci geldi “Allah rızası için bir hayır” isteyen. O zamanın dilencileri çok kanaatkar idi. Bir dilim ekmek, 5-10 kuruş para, bir parça yiyecekten öteye geçmezdi beklenti. (daha&helliip;)

Read Full Post »

Older Posts »